Błękitna koszula, spodnie w kant, czarne „moro” – dla funkcjonariuszy, którzy rozpoczynali służbę kilkadziesiąt lat temu, to dobrze znane elementy policyjnego umundurowania. Dziś na ulicach dominuje ciemny granat, a przy projektowaniu odzieży dla policjantów równie ważne jak wygląd są wygoda, odporność materiału i dostosowanie kroju do charakteru służby. Ta zmiana nie nastąpiła jednak z dnia na dzień. Od powstania Policji w 1990 roku umundurowanie przechodziło kolejne modyfikacje, a niektóre pomysły potrzebowały kilkunastu lat, zanim ostatecznie trafiły na ulice. Niedawne Święto Policji, obchodzone 24 lipca, jest dobrą okazją, aby wrócić do tej historii i zobaczyć, jak przez ponad trzy dekady zmieniał się jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli formacji.

Lata 90. – nowa formacja szuka własnego munduru

W 1990 roku Policja zastąpiła Milicję Obywatelską. Wraz ze zmianami zachodzącymi w formacji rozpoczęła się również dyskusja o nowym umundurowaniu. Pierwsze projekty granatowych uniformów powstały już w 1991 roku i były prezentowane w prasie, jednak ostatecznie nie zostały wprowadzone.
Funkcjonariuszom grup patrolowo-interwencyjnych i prewencji pozwolono natomiast korzystać z czarnych mundurów określanych potocznie jako „moro”. Czarny kolor munduru ćwiczebnego, obowiązujący od 1997 roku, na długo stał się jednym z charakterystycznych elementów wyposażenia policjantów.
Zmiany dopiero nabierały rozpędu. Kolejne lata pokazały, że mundur policyjny będzie ewoluował nie tylko pod względem wyglądu, ale również konstrukcji i zastosowanych materiałów.

2009 rok – granatowa rewolucja wychodzi na ulice

Prawdziwy przełom nastąpił kilkanaście lat później. 27 czerwca 2009 roku weszło w życie nowe rozporządzenie w sprawie umundurowania policjantów, otwierając drogę do sukcesywnej wymiany dotychczasowych wzorów. Zmiana była od razu widoczna. Gładką błękitną koszulę i wąskie czarne spodnie w kant zastąpił ciemnogranatowy zestaw. Pojawiły się spodnie z bocznymi kieszeniami i elementami odblaskowymi, nowe koszule, kurtka, sweter oraz czapka. W komplecie znalazła się także bielizna termoaktywna. Nie była to jednak wyłącznie zmiana kolorystyki. Prace nad nowymi wzorami trwały kilka lat, a przy ich opracowywaniu brano pod uwagę opinie funkcjonariuszy. Jeszcze w 2006 roku przedstawiciele producentów prezentowali Policji nowoczesne materiały, które mogły znaleźć zastosowanie w nowym umundurowaniu. Wprowadzony później zestaw wykonano z tkaniny bawełniano-poliestrowej z membraną. Materiał miał być wodoodporny i oddychający. Właściwości tkaniny zaczęły więc odgrywać równie istotną rolę jak sam fason.

2017 rok – mundur, który ma wytrzymać służbę

Kolejny ważny etap przyszedł w następnej dekadzie. W 2017 roku zaprezentowano nowy mundur ćwiczebny. Czarny kolor zastąpił granat, ale z punktu widzenia użytkownika jeszcze ważniejsza była zmiana materiału. Zastosowano tkaninę bawełniano-poliestrową wykonaną w technice rip-stop. W jej strukturze znajdują się mocniejsze włókna ograniczające ryzyko rozerwania. Materiał był również przewiewny i nie wchłaniał wilgoci, a nowy mundur był lżejszy od wcześniejszego. Nowy wzór nie powstał wyłącznie przy biurku. Testową partię 450 mundurów przekazano funkcjonariuszom do sprawdzenia w różnych warunkach atmosferycznych i porach roku. Po zebraniu uwag użytkowników konstrukcję modyfikowano. To dobry przykład, jak bardzo zmieniło się podejście do projektowania umundurowania. O jego jakości coraz wyraźniej decydowało nie tylko to, jak wygląda, ale również jak zachowuje się podczas służby.

Współczesny mundur – funkcjonalność nie zastąpiła tradycji

Rozwój materiałów i bardziej użytkowe podejście do konstrukcji odzieży nie oznaczają, że wszystkie elementy policyjnego umundurowania powinny przypominać odzież taktyczną. Inne zadanie ma ubiór wykorzystywany podczas codziennej służby, inne ćwiczebny, a jeszcze inne mundur wyjściowy Policji. W tym ostatnim nadal duże znaczenie mają odpowiedni krój, proporcje sylwetki, jakość tkaniny i staranne wykonanie. Podobnie jest z nakryciami głowy, obuwiem czy oznakowaniem. Ich forma zależy od rodzaju umundurowania i zasad określonych dla danej sytuacji. Historia policyjnego munduru nie jest więc prostą opowieścią o zastępowaniu starych rozwiązań nowymi. Część zmienia się wraz z technologią i potrzebami funkcjonariuszy, podczas gdy inne elementy pozostają w dużej mierze niezmienne.

Ponad trzy dekady zmian

Zmiany w policyjnym umundurowaniu z pewnością na tym się nie kończą. To, co dziś wydaje się oczywistym elementem wyposażenia, za kilkanaście lat może być takim samym znakiem swojej epoki jak błękitna koszula czy czarne „moro”.

Bibliografia

1. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 maja 2009 r. w sprawie umundurowania policjantów (Dz.U. 2009 nr 90 poz. 738 z późn. zm.).
2. Tadeusz Noszczyński, „Mundurów historia niedokończona”, „Gazeta Policyjna”, 2009.
3. „Nowe mundury w Policji”, Policja.pl, 10 sierpnia 2009 r.
4. „Mundur ćwiczebny”, „Gazeta Policyjna”, 2017.